Tuesday, December 30, 2008
ઓ હ્રદય
જે નથી મારાં બન્યાં, એનો બનાવ્યો છે મને !
સાથ આપો ક્એ ન આપો એ ખુશી છે આપની,
આપનો ઉપકાર, મારગ તો બતાવ્યો છે મને.
સાવ સહેલું છે, તમે પણ એ રીતે ભૂલી શકો,
કે તમારા પ્રેમમાં મેં તો ભુલાવ્યો છે મને.
મારા દુઃખના કાળમાં એને કરું છું યાદ હું,
મારા સુખના કાળમાં જેણે હસાવ્યો છે મને.
હોત દરિયો તો હું તરવાનીય તક પામી શકત,
શું કરું કે ઝાંઝાવાંઓએ ડુબાવ્યો છે મને.
કાંઇ નહોતું એ છતાં સૌઉ મને લૂંટી ગયા,
કાંઇ નહોતું એટલે મેં પણ લૂંટાવ્યો છે મને.
એ બધાંનાં નામ દઇ મારે નથી થાવું ખરાબ,
સારાં સારાં માનવીઓએ સતાવ્યો છે મને.
તાપ મારો જીરવી શકતાં નથી એ પણ હવે,
લઇ હરીફોની મદદ જેણે જલાવ્યો છે મને.
છે હવે એ સૌને મારો ઘાટ ઘડવાની ફિકર,
શુદ્ધ સોના જેમ જેઓએ તપાવ્યો છે મને.
આમ તો હાલત અમારા બેયની સરખી જ છે,
મેં ગુમાવ્યાં એમ એણે પણ ગુમાવ્યો છે મને.
આ રીતે સમતોલ તો કેવળ ખુદા રાખી શકે,
ભાર માથા પર મૂક્યો છે ને નમાવ્યો છે મને.
સાકી, જોજે હું નશામાં ગમને ભૂલી જાઉં નહિ,
એ જ તો આ તારા મયખાનામાં લાવ્યો છે મને.
આપ સાચા અર્થમાં છો મારે માટે તો વસંત,
જ્યારે જ્યારે આપ આવ્યાં છો, ખિલાવ્યો છે મને.
આ બધા ‘બેફામ’ જે આજે રડે છે મોત પર,
એ બધાંએ જિંદગી આખી રડાવ્યો છે મને.
- ‘બેફામ’ , બરકત વીરાણી
Sunday, December 28, 2008
મનગમતું
વારં-વાર ઘુંટવું બહું ગમે છે અમને.
સામે હો તો કહી નથી સકતાં પણ્,
તમને મળવાનું બહું ગમે છે અમને.
નજર ભરીને આંખોમાં સમાવી લઉં,
તમારાં સપનાંઓ બહું ગમે છે અમને.
હોઠ થર-થરીને રહી જાય છે કાયમ,
તમારી વાતો કરવાનું બહુ ગમે છે અમને.
તમે તો અમારાં દિલમાં કાયમ રહો છો,
તમારાંમાં કાયમ રહેવું બહું ગમે છે અમને.
-સ્નેહા- અક્ષિતારક
મુક્તકો
કશું ના દઈ શકે તો દોસ્ત, ખાલી હાથ ઊંચા કર,
મને જે જોઈએ છે તે મળી જાશે દુઆમાંથી.
બધાયે સ્વાર્થમાં એક જ હિસાબ લાગે છે,
ન આપે સુખ તો ખુદા પણ ખરાબ લાગે છે !
-બેફામ
પછાડ્યો રેતીએ તો મૃગજળે બસ દોડતો રાખ્યો;
ઘણા સત્યો બની સાંકળ ચરણ જકડીને બેઠા'તા,
ઋણી છું એનો જે મોહક છળે બસ દોડતો રાખ્યો.
—રઇશ મણીઆર
Friday, December 26, 2008
કલ્પના
કવિ છું તો જરા જગને પરિવર્તનનો પાસ આપું.
પ્રથમ તો આ આભધરતીના તફાવતને મિટાવી દઉં,
કે ફૂલોને ઉજાસ આપું, સિતારાને સુવાસ આપું.
સૂરજ ઉગવા છતાં અંધકારમાં જીવન વીતે છે જ્યાં,
બધાયે એવા દિવસોને હું રાતોની અમાસ આપું.
જુએ છે જે ઉષાના આગમનની વાટ સંધ્યાથી,
હું એના દિપકોને સૂર્યકિરણોનો ઉજાસ આપું.
ભટકવાનું મૂકાવી સૌની પાછળ ભ્રમને ભટકાવું,
કે રણનાં ઝાંઝવાં લઇ લઉં ને એને સૌની પ્યાસ આપું.
સનાતન શોધના હું ફેરવી નાખું બધાં રસ્તા,
બધી વણઝાર અટકાવીને મંઝિલને પ્રવાસ આપું.
સિંચી તદબીરથી તકદીરનાં હું બીજ વાવી દઉં,
મળે માટી મહીં તો પણ ફળે એવા પ્રયાસ આપું.
મજા જે લઇ રહ્યો છે પાપની એ સર્વ જીવોને,
પડે રસ એટલે હું પુણ્યકર્મોનો વિલાસ આપું.
ચીરીને દંભના પરદા હું ઢાંકું નગ્ન સત્યોને,
લૂંટી લઉં લાજ દાનાની, દીવાનાને લિબાસ આપું.
ઉતારી આભને નીચે હું ઘર બાંધું બધાં માટે,
ધરા પર રોજનાં રઝળી પડેલાને નિવાસ આપું.
જગતમાં જીવનારાને હું જન્નતની હવા બક્ષું,
કબરમાં ગૂંગળાતા સર્વ મુરદાને ય શ્વાસ આપું.
ખુદાની સર્વવ્યાપકતા લઇને ગુપ્ત થઇ જાઉં,
અને એકાંત મારા ઘરમાં એને મારો વાસ આપું.
દુ:ખોની વેદનાથી જે કદી ઊંઘી નથી શક્તા,
સદાયે મારા સુખના સ્વપ્નમાં એને સમાસ આપું.
પરંતુ સ્વપ્નમાં સચ્ચાઇનું ગૌરવ નથી હોતું,
કવિની કલ્પનાના હાથમાં વાસ્તવ નથી હોતું.
-બરકત વિરાણી ‘બેફામ’
નહોતી
મને પણ શેખ! તારી જેમ આ દુનિયા ગમી નહોતી.
ખબર શું કે ખુદા પણ જન્મ આપી છેતરી લેશે?
જીવ્યો ત્યારે જ જાણ્યું કે એ સાચી જિંદગી નહોતી.
નથી એ દોષ તારો કે મળ્યાં છે, ઝાંઝવા, સાકી!
પીવા હું ત્યાં ગયો કે જ્યાં ઘટા કોઈ ચડી નહોતી.
બહુ કપરા દિવસ વીત્યા હતા તારી જુદાઈમાં;
કે નહોતી રાત જુલ્ફોની વદનની ચાંદની નહોતી!
મિલનની ઝંખના તો જો! કે તારી શોધ કરવામાં,
લીધી છે રાહ એવી પણ કે જે તારી ગલી નહોતી!
વિતાવી મેં વિરહની રાત એનાં સ્વપ્ન જોઈને;
કરું શું? મારી પાસે એક પણ એની છબી નહોતી.
મહોબ્બતમાં કશું ફળ ના મળ્યું; નિર્દોષતા તો જો!
રહી એ એવી જન્નત જ્યાં દખલ શયતાનની નહોતી.
હતી એક મુફલિસી પણ દોસ્ત, પડદામાં મહોબ્બતનાં,
હતાં ફાટેલ વસ્ત્રો, એ ફક્ત દીવાનગી નહોતી.
જે મારા પર દયા કરતા હતા, નહોતી ખબર એને,
કે એક અલ્લાહ વિના મારે જગતમાં કંઈ કમી નહોતી.
ન દો ઉપચારકોને દોષ મારા મોતને માટે,
એ કુરબાની હતી મારી, એ મારી માંદગી નહોતી.
રડ્યા ‘બેફામ’ સૌ મારા મરણ પર એ જ કારણથી,
હતો મારો જ એ અવસર ને મારી હાજરી નહોતી.
–બરકત વીરાણી ‘બેફામ’
Tuesday, December 23, 2008
આ તે કેવી જીત?
આ તે કેવી જીત?
થંભી ગયેલું ગીત !
થીજી ગયેલું સ્મિત !….આ તે કેવી જીત?
હજારો ની ભીડ માં પણ,
નરી એકલતા, શુન્યતા !
ખોવાઈ ગયેલ કોઈ મીત !….આ તે કેવી જીત ?
ચારે કોર ભાસતો અંધકાર,
રાત નું એકાંત રૂદન,
જાણે કોઇની ભીત !….આ તે કેવી જીત ?
શાંત પણ કંઇક કહેતું મન,
વિરહ માં તડપતું મન,
આ તે કેવી પ્રીત !…..આ તે કેવી જીત ?
એક તરફ આકાશ વિશાળ,
પણ નમતો એ ધરા પર,
કુદરત ની આ તે કેવી રીત !….આ તે કેવી જીત ?
-રઝિયા મિર્ઝા
ક્ષિતિજ ને પેલે પાર જવું
ક્ષિતિજ ને પેલે પાર જવું ,
મારે વાદળ પર થઇ સવાર…
ધરતી ગગન નો જોવો છે મારે એકાકાર.
મારે વાદળ પર થઇ સવાર… ક્ષિતિજ ને પેલે પાર …
ધરતી, ગગન સાગર ,ગિરિમાળા,
કુદરત નો જ્યાં અખૂટ ભંડાર,
મારે વાદળ પર થઇ સવાર… ક્ષિતિજ ને પેલે પાર …
ગિરિમાળા ની પાછળ ઓલો,
સુર્ય ભાસે ગોળાકાર,
મારે વાદળ પર થઇ સવાર… ક્ષિતિજ ને પેલે પાર…,
સૂરજ જ્યાંથી જગ માં આવે,
સાત અશ્વો પર થઇ સવાર,
મારે વાદળ પર થઇ સવાર… ક્ષિતિજ ને પેલે પાર …
સાગર જ્યાંથી હિલોળા લેતો,
નિત નવા સજી શણગાર,
મારે વાદળ પર થઇ સવાર… ક્ષિતિજ ને પેલે પાર …
ઉષા-સંધ્યા ના કિરણો આવે,
જોવો છે એવો દ્વાર,
મારે વાદળ પર થઇ સવાર… ક્ષિતિજ ને પેલે પાર …
ઓ વાદળ તું લઇ જા મુજને,
પગ માં થયો થનકાર,
મારે વાદળ પર થઇ સવાર… ક્ષિતિજ ને પેલે પાર …
-રઝિયા મિર્ઝા
કેટલા હસમુખ હતા
આપણે જ્યારે જીવન માં એકબીજાના હતા
મંદીરો ને મસ્જીદો મા જીવ ક્યાંથી લાગશે,
રસ્તે રસ્તે જ્યા સફર માં એના મયખાના હતા
આપને એ યાદ આવે તો મને યાદ આપજો,
મારે શું કેહવુ હતુ, શું આપ કેહવાના હતા
કેટલુ સમજાવશે એ લોકને તું પણ “આદિલ”
તારા પોતાના તને ક્યાથી સમજવાના હતા
- આદિલ મન્સુરી
Friday, December 19, 2008
જાય છે
વસતાં નવું નગર, વનો વ્હેરાઈ જાય છે
નાના ઘસરકાઓની છે એક જ વિશેષતા,
કે મોટા ઘા ની નીચે એ ઢંકાઈ જાય છે
મારગ ભૂલેલ ને ય જો રસ્તો કોઇ પૂછે
એનાથી ક્યાંક આંગળી ચીધાઈ જાય છે
ક્યારેક સીધી સાદી સરળ વાત હોય પણ
ચિંતક ના હાથમાં ચડી ચૂંથાઈ જાય છે
ચાદર સફેદ અંતે મળે સૌને,એમાં તો
જીવન આ રૂ ના ઢગ સમું કંતાઈ જાય છે
રણને સીમિત રાખવું મુશ્કેલ છે “રઈશ”
રેતીનો છે સ્વભાવ કે પથરાઈ જાય છે
-રઈશ મનીઆર
Thursday, December 18, 2008
તેમ નથી
પ્રેમિકાને પામવા, મિત્ર ગુમાવી શકુ તેમ નથી
તારા સાથ વડે જ જીવન બન્યુ છે જીવવાલાયક
તારા સાથને મરીને પણ ભુલાવી શકુ તેમ નથી
તારા માટે બન્યા હશે, અનેક મહેલ અને મીનારા
આ ગરીબની ઝુંપડીમાં તને લાવી શકુ તેમ નથી
પગમાં મારા પડી છે થાકની બેડીઓ વર્ષોથી
તને મળવા તેથીજ કદી આવી શકુ તેમ નથી
તને પ્રભુએ કદાચ, મારા માટે જ બનાવી છે
હું છતાં તને જીવનમાં સમાવી શકુ તેમ નથી
‘રાજીવ’ની જીંદગી પાનખરનૂ પાન બની ગઇ
તેને હવે વૃક્ પરથી જરા હલાવી શકુ તેમ નથી
- રાજીવ
Wednesday, December 17, 2008
હતું રંગીન કયારેક જે, હવે શ્વેત -શ્યામ બની ગયું
સપનું મારું, આ રાહ પર, એકલ મુસાફર બની ગયું !
હતું ગઝલ કયારેક જે, હવે શબ્દોનુ મોહતાજ બની ગયું,
સપનું મારું, આ કાગળ પર, ચાર અક્ષર બની ગયું!
હતું ફસલ કયારેક જે, હવે ખેતરનું નિંદામણ બની ગયું,
સપનું મારું, આ વેલ પર, વાંઝિયો વિચાર બની ગયું!
હતું વ્હેણ કયારેક જે, હવે પથરાળ મેદાન બની ગયું,
સપનું મારું, આ રેત પર, કોઇક કંકર બની ગયું!
હતું મારું કયારેક જે, હવે અન્યની મિલકત બની ગયું,
સપનું મારું, આ હકીકત પર, કેટલું લાચાર બની ગયું!
હતું બાજી કયારેક જે, હવે કૌરવોના જુગટાનું મોહરૂં બની ગયું,
સપનું મારું, આ દ્રૌપદી પર થતો અત્યાચાર બની ગયું!
-દિપ્તી પટેલ “શમા”
Tuesday, December 16, 2008
મારું ખૂબ જ સુંદર બાળપણ
એ ખોવાયુ છે, મારી જવાનીમાં,
મને આજ એ બાળપણ યાદ આવે.
એ મારું રૂડુ મજાનું ગોકુળીયુ ગામ,
જ્યાં વિતાવ્યુ છે, મારું બાળપણ
મને આજ એ ગામ યાદ આવે.
ગામની શેરીઓમાં રમતા પક્કડાપક્ક્ડી
રમવાની અનેરી મજા હતી, ગીલ્લી દંડા,
મને આજ એ શેરીઓ યાદ આવે.
લાકડી લઈને પાછળ ભાગતો હતો બાવો,
જ્યારે છુપાતાં હતાં, બાવાની ઝુપડીમાં,
મને આજ એ ઝુપડી યાદ આવે.
હિંચકતા સદા વડલાની વડવાઈ પર,
અમે બાંધીને, રૂડા વડવાઈના હિંચકા,
મને આજ એ વડલો યાદ આવે.
સાંજ પડેને ઝાલર ને ટાણે ભાગતાં,
કરવા આરતી, રામજી મંદિરે,
મને આજ એ મંદિર યાદ આવે.
યાદો છે મારા બાળપણની હજીયે,
મંદિર જેવી, મારી નિશાળમાં,
મને આજ એ નિશાળ યાદ આવે.
બાળપણ ગયું મારું ખેતરને વાડીયુમાં
તો પણ સુંદર હતું, ‘કપિલ’નુ બાળપણ,
મને આજ એ ખેતર યાદ આવે.
-કપિલ દવે
દીવાનગીની હદ સુધી
ટળવળતું રહ્યું સ્વપ્ન ફરી એક નમાયું
તુજ આત્મકથામાં થયો ઉલ્લેખ ન મારો
એક પાનું જો કે સાવ તેમાં કોરું રખાયું
કાંટા હવે ખૂંચે છે તો ઘા પણ નથી પડતા
ક્યારે તે રુઝાયું છે જે ફૂલોથી ઘવાયું
તારી સ્મૃતિ તારા જ વિચારો અહીં દાટ્યા
ને નામ કબર પર છતાં મારું જ લખાયું
ઇતિહાસ લખાયો તે ઘડી નામ કોઇનું
સગવડતાભરી રીતે ‘રઈશ’ ભૂલી જવાયું
-રઈશ મનીઆર
ફક્ત એના કાન માંહે સૂરવા
કે પછીથી જિંદગીભર ઝૂરવા આપી ગઝલ
છેક પાતાળો લગી તણખા જ તો વહેતા હતા
એ ધરાની મધ્યમાં અંકુરવા આપી ગઝલ
આ બધાયે લોક માટે ગીત હું લખતો રહ્યો
ફક્ત એના કાન માંહે સૂરવા આપી ગઝલ
આમ તું અવતાર લે છે એ મને ન્હોતી ખબર
મન થયું ને એટલે તેં સ્ફુરવા આપી ગઝલ
જખ્મ, પીડા, દર્દને ભેગાં કરો શાયર બને
એ જ દર્દો ઘૂંટવા ચકચૂરવા આપી ગઝલ
-મુકેશ જોષી
કદાચિત જળ મળે
શક્ય છે, વરસી જતું વાદળ મળે
એક ભ્રમણાનું નગર છે ચોતરફ
પહોંચવા માટે મને પણ બળ મળે
કેટલા ચહેરા ને મ્હોરાં કેટલાં
જાઉં છું જ્યાં જ્યાં, મને બસ છળ મળે
કે સગડ મળતા હજી રોમાંચના
સાચવ્યો’તો એ જૂનો કાગળ મળે
શિલ્પ રણનું કોતરે એ આશથી
ફૂટતું ઝરણું તને ખળખળ મળે
જિંદગીભર સ્વપ્નમાં ઝૂર્યાં સદા
રાત ક્યારે, શી ખબર, ઝળહળ મળે?
અંધશ્રદ્ધા હોય કે શ્રદ્ધા ‘દિલીપ’
તોડું છું પથ્થર, કદાચિત જળ મળે
-દિલીપ મોદી
તમારા માટે
દિવસે પણ તને સપના દેખાડી જઇશ
જિંદગીની કોઇ પળમાં જો ઉદાસ હોય તું
તારી એક મુસ્કાન માટે દુનિયાથી લડી જઇશ
જીવનની ગ્રીષ્મમાં પણ નાચી ઊઠીશ હરણી થૈ
ભીના શંખ-છીપલાથી તારો ખોબો ભરી જઇશ
તારા જીવનનો મારગ ભલેને હો કાંટાળો
પગ ઉપડશે એ પહેલા જ ફૂલો હું વેરી જઇશ
એકાંતની પળમાં પણ એકાંત ન લાગે માટે
આંગણની આંબાડાળે ગઝલના ટહુકા છોડી જઇશ
દાવાનળ લાગતા પછી વાર નહી લાગે “રમેશ”
તારા દિલમાં પ્રેમ ચિનગારી ભડકાવી જઇશ
-રમેશ કોશિયા
Tuesday, December 9, 2008
મૃત્યુના મૃગજળની માયા વિસ્તરી રજકણ સુધી
સેંકડો જન્મોની છાયા જિંદગીના રણ સુધી.
વાત વિસ્તરતી ગઈ કારણની સીમાઓની બ્હાર,
બુધ્ધિ તો અટકી ગઈ પહોંચીને બસ કારણ સુધી.
બ્હાર ઘટનાઓના સૂરજની ધજા ફરકે અને,
સ્વપ્નના જંગલનું અંધારું રહે પાંપણ સુધી.
નિત્ય પલટાતા સમયમાં અન્યની તો વાત શી,
મારો ચ્હેરો સાથ ના આપે મને દર્પણ સુધી.
કાંકરી પૃથ્વીની ખૂંચે છે પગે પગ ક્યારની,
આભની સીમાઓ પૂરી થાય છે ગોફણ સુધી.
કાળનું કરવું કે ત્યાં આદિલ સમય થંભી ગયો,
જ્યાં યુગોને હાથ પકડી લઈ ગયો હું ક્ષણ સુધી.
- આદિલ મન્સૂરી
હું તો માનું છું
કિન્તુ ડાર્લિંગ કહે છે :લાયર
સ્હેજ અડતાં જ શૉક લાગે છે
લાગણી હોય છે લાઈવવાયર
અર્થનો રોડ છે ખાબડખૂબડ
ને વળીફ્લૅટ શબ્દનું ટાયર
દૂર સહેજે નહિ તો દાઝી જઈશ
ધૅટ ગર્લ ઈઝ સ્પિટિંગ ફાયર
ફાસ્ટ ફૂડ જેવી ગઝલ વેચું છું
કિન્તુ ક્યાં કોઈ છે અહીંયા બાયર?
- અદમ ટંકારવી
Monday, December 8, 2008
ચૂમી છે તને
બે ગઝલની વચ્ચેના ગાળામાં ચૂમી છે તને.
પર્વતો પાછળ સવારે, ને બપોરે ઝીલમાં,
સાંજ ટાણે પંખીના માળામાં ચૂમી છે તને.
સાચું કહું તો આ ગણિત અમથું નથી પાકું,
બે ને બે હોઠોના સરવાળામાં ચૂમી છે તને.
કાળી રાતોમાં છુપાઈને ગઝલની આડમાં,
પાંચ દસ પંક્તિના અજવાળામાં ચૂમી છે તને.
લોકોએ જેમાં ન પગ મુકવાની ચેતવણી દીધી,
પગ મૂકીને એ જ કુંડાળામાં ચૂમી છે તને.
પાંપણો મીંચાય ને ઉઘડે એ પલકારો થતાં,
વાર બહુ લાગી તો વચગાળામાં ચૂમી છે તને.
-મુકુલ ચોકસી
ચાહતમાં એકબીજાની ફિકર હોવી જોઇએ
આ વાતની તને ય ખબર હોવી જોઇએ.
એક રોશની રહે છે સતત મારા પંથમાં,
મારા ઉપર તમારી નજર હોવી જોઇએ.
લાગે છે ઠોકરો ને છતાં દુઃખ થતું નથી,
બસ આ જ તારી રાહગુજર હોવી જોઇએ.
નિષ્ફળ પ્રણયનો દોષ તો દઉં હું તને મગર,
મારી ય લાગણીમાં કસર હોવી જોઇએ.
ચાલું છું એમ થાઉં છું મંઝિલથી દૂર હું,
ઊલટી દિશાની મારી સફર હોવી જોઇએ.
હટવા દો અંધકાર, એ દેખાઇ આવશે,
આ રાતમાં જ ક્યાંક સહર હોવી જોઇએ.
આ બહારનું જગત તો જૂઠાણાંનો ખેલ છે,
દુનિયા ખરી તો દિલની ભીતર હોવી જોઇએ.
‘બેફામ’ જ્યાં ચણાયો હશે એમનો મહેલ,
એની જ નીચે મારી કબર હોવી
- બેફામ
Sunday, December 7, 2008
મીંચેલી આંખે મળ્યો જ્યારે જાગરણનો અર્થ
ત્યારે ખબર પડી કે છે શું આવરણનો અર્થ.
સંકોચ શું છે એની ખરી ત્યારે જાણ થઇ,
મૃગજળને જઇને પૂછ્યો મેં વહેતાં ઝરણનો અર્થ.
આબોહવા તો હોય છે – આબોહવાનું શું?
વાતાવરણ જો હોય તો વાતાવરણનો અર્થ ?!
છેવટનો અંત આવી ગયો સૌ પ્રયાસનો,
મારી નજીક એ જ છે મંગળાચરણનો અર્થ ?
નિષ્ઠુર છું – હું ચાહું તો તો હમણાં હસી શકું,
પણ એમાં દિલ ન લાગે તો શું આચરણનો અર્થ?
છૂટા પડી ગયા તો સમજદાર થઇ ગયા,
સમજી ગયા કે શું હતો એકીકરણનો અર્થ.
સ્વપ્નાની વાત કોઇને કહેતા નથી હવે,
સમજી ગયા છે ‘સૈફ’ હવે અવતરણનો અર્થ.
-‘સૈફ’ પાલનપુરી
જેવો છું એવો સ્વીકારો...
સાચ્ચો,કડવો,તીખો છું,મુજને માણોને.
આખે આખો સારો છું એવું ક્યાં કહેતો?
થોડા-ઝાઝા દોષો સાથે અપનાવો ને!
શીશા જેવું ચોખ્ખું દિલ લઇને આવ્યો છું,
મુજ દિલમાં ડૂબી જાઓ,મુજને તારો ને!
ચાહતની સોગાદો આપે પરને વાંટી,
થોડી બસ થોડી ચાહત મુજને ફાળો ને!
શંકાની નજરે શાને મુજને જૂઓ છો,
શંકાથી પર કો'દી મુજને આણો ને!
જડ થઇ ગ્યો છું,ભૌતિકતાના દાવાનળમાં,
જડ હૈયામાં ચેતન જેવું સંચારો ને!
જય ગુર્જરી,
-ચેતન ફ્રેમવાલા
Saturday, December 6, 2008
જ્યારે પ્રણયની જગમાં શરૂઆત થઈ હશે
ત્યારે પ્રથમ ગઝલની રજૂઆત થઈ હશે.
પહેલા પવનમાં ક્યારે હતી આટલી મહેક,
રસ્તામાં તારી સાથે મુલાકાત થઈ હશે.
ઘૂંઘટ ખુલ્યો હશે ને ઊઘડી હશે સવાર,
ઝુલ્ફો ઢળી હશે ને પછી રાત થઈ હશે.
ઊતરી ગયા છે ફૂલના ચહેરા વસંતમાં,
તારા જ રૂપરંગ વિષે વાત થઈ હશે.
‘આદિલ’ને તે જ દિવસથી મળ્યું દર્દ દોસ્તો,
દુનિયાની જે દિવસથી શરૂઆત થઈ હશે.
-આદિલ મનસુરી
Wednesday, December 3, 2008
પૈગંબરની સહી નથી
શયતાન એ સ્વભાવે કોઈ આદમી નથી.
તક્દીર ખુદ ખુદાએ લખી પણ ગમી નથી,
સારું થયું કે કોઈ મનુજે લખી નથી.
ત્યાં સ્વગૅ ના મળે તો મુસીબતનો પોટલો
મરવાની એટલે મેં ઉતાવળ કરી નથી.
કેવા શુકનમાં પવૅતે આપી હશે વિદાય,
નિજ ઘરથી નિકળી નદી પાછી વળી નથી.
શ્ર્ધ્ધાનો હો વિષય તો પુરાવાની શી જરૂર?
કુરાનમાં તો ક્યાંય પૈગંબરની સહી નથી.
ડુબાડી દઈ શકું છું ગળાબૂડ સ્મિત ને,
મારી કને તો અશ્રુઓની કંઈ કમી નથી.
મ્રુત્યુની ઠેસ વાગશે તો શું થશે ” જલન”,
જીવનની ઠેસની તો હજુ કળ વળી નથી.
-જલન માતરી
કરવી ના જોઇતી તી ઉતાવળ સવાલ માં
આવેશને ગણી મેં લીધો છે વહાલમાં.
તારા વચનનો કેટલો આભાર માનીએ,
વરસો કઠણ હતાં તે ગયાં આજકાલમાં.
સારું છે એની સાથે કશી ગુફ્તગુ નથી,
નિહતર હું કંઈક ભૂલ કરત બોલચાલમાં.
કરતો હતો જે પહેલાં તે પ્રસ્તાવના ગઈ,
લઈ લઉં છું એનું નામ હવે બોલચાલમાં.
લય પણ જરૂર હોય છે, મારી ગિતની સાથ,
હું છું ધ્વિનસમાન જમાનાની ચાલમાં.
મુજ પર સિતમ કરી ગયા મારી ગઝલના શેર,
વાંચીને એ રહે છે બીજાના ખયાલમાં.
એ ના કહીને સહેજમાં છૂટી ગયા ‘મરીઝ’,
કરવી ન જોઈતી’તી ઉતાવળ સવાલમાં
-મરીઝ
ક્યાં કોઇ માને છે
અહિંયા કાલમાં ક્યાં કોઇ માને છે!
જીવન છે એક મોટી મુસીબત,
મુસીબત આવ્યા પહેલા ક્યાં કોઇ માને છે!
મીઠા લાગે છે દુઃખો પ્રેમમાં મળેલા,
એ પ્રેમ કર્યા પહેલા ક્યાં કોઇ માને છે !
દુઃખો હોય છે ઘણા લગ્ન પછી પણ,
અહિંયા લગ્ન પહેલા ક્યાં કોઇ માને છે !
જે મજા કરવી હોય તે કરી લો મોત પહેલા,
આ ‘કપિલ’ પુનઃજન્મમાં ક્યાં માને છે !
-કપિલ દવે
Friday, November 28, 2008
શોધી રહ્યો છું,
સુકા રણમાં તરસતો હું જળ શોધી રહ્યો છું,
આંખોના અજવાળા પણ ઝાંખા થઇ રહ્યા છે,
જાણે અમાસમાં પણ હવે ચાંદની ને શોધી રહ્યો છું,
સપનામાં તને જોવા હવે દિવસમાં પણ રાત શોધી રહ્યો છું
સાગરની લહેરોની અડફેટમાં હવે મજધાર જઇ ડુબી રહ્યો છું
જીવનની ઝાંખીને સમજવા હવે જાણે તને પણ ખોઇ રહ્યો છું
પથ્થરોની કિતાબમાં હું પ્રેમ શોધી રહ્યો છું,
આમ પ્રેમમા હારતો જીત હવે પોતાને પોતાનામાં શોધી રહ્યો છું,
ખોવાયેલી મારી આ નજરોને મુકી હવે તારી નજરે જોવા જઇ રહ્યો છું
પથ્થરોની કિતાબમાં હું પ્રેમ શોધી રહ્યો છું,
-જીત
Wednesday, November 26, 2008
સાચવું છું.
હૃદયમાં બધાની કદર સાચવું છું
છલોછલ થયું છે, આ સ્વપ્નોથી ભીતર,
કૈં સપનાં હવે આંખ પર સાચવું છું.
પ્રથમવાર જોયાં હતાં, જે નજરથી,
હૃદયમાં, હજી એ નજર સાચવું છું.
લગાતાર હું છેતરાયો વસંતે,
ને તેથી, સતત પાનખર સાચવું છું.
સનાતન છે આ દર્દ મારું, એ કારણ,
હજી આંસુઓને ભીતર સાચવું છું.
તમે આમ અધવચ ગયા હાથ છોડી,
છતાં, યાદની હું સફર સાચવું છું.
છે, અકબંધ યાદો તમારી સૌ ખૂણે,
હું ટહુકા વિનાનું એ ઘર સાચવું છું.
-સુનિલ શાહ
Friday, November 21, 2008
નથી હોતી
નિહાળું છું હું એક તસવીર ને રેખા નથી હોતી!
જીવન પુસ્તક મહીં આ પ્રેમ પણ અંતિમ વચન ક્યાં છે?
બધી દીવાનગીના મૂળમાં લયલા નથી હોતી.
ઘણી બેચેન ગાળું છું હું તુજ ઈતબારની ઘડીઓ,
પ્રણય પણ ક્યાં રહે છે જે પળે શંકા નથી હોતી.
એ મંઝિલ ક્યારની ગૂજરી ગઈ, બેધ્યાન હમરાહી!
હવે ખેંચાણના કારણમાં સુંદરતા નથી હોતી.
તમારી યાદના રંગીન વનની મ્હેંકના સોગંદ,
બહાર આવે છે ઉપવનમાં છતાં શોભા નથી હોતી.
પ્રભુનું પાત્ર કલ્પી લઈને હું આગળ વધારું છું,
વિકસવાની જગા જો મુજ કહાનીમાં નથી હોતી.
કરી સંહારનું સાધન હું અજમાવી લઉં એને,
કદી સર્જનની શક્તિ માંહે જો શ્રધ્ધા નથી હોતી.
હરીન્દ્ર દવે
આંખથી ટપક્યુ
કૈંક ભીતર દર્દ તો સચવાયું હોવું જોઇએ.
મારો દીવો તારા ઘરને શી રીતે રોશન કરે?
દોસ્ત, સૌનું પોતીકું અજવાળું હોવું જોઇએ
એક માણસ સાદ પાડે સાંભળી સૌ કોઇ શકે,
વિશ્વ આખું એટલું, બસ, નાનું હોવું જોઇએ
મોત સરખું દુઃખ પડે તો કોઇ કંઇ મરતું નથી,
મોત માટે ભાગ્યમાં મરવાનું હોવું જોઇએ
મારે સરનામે મળ્યું છે, મારી વિગત કંઇ નથી,
જિંદગી- પરબીડિયું- બીજાનું હોવું જોઇએ
આજે સૂરજ લાલ લથપથ થઇ બુઝાયો છે, 'રઇશ'.
આજના અંધારનું મોં કાળું હોવું જોઇએ
-રઇશ મનીઆર
Thursday, November 20, 2008
દીવાના અજવાળે
એકાએક ખોવાઈ ગઈ
અચાનક
મારામાં સૂકાયેલી નદી
બંને કાંઠે
ફાટ ફાટ છલકાતી
ક્યારે
ઊછળતા અતીતના દરિયે
ઓતપ્રોત થઇ ગઇ
તેનું પણ ભાન સાન ન રહ્યું
ટમટમતા દીવાને અજવાળે!
એ કદી સાંભળે નહીં
શોધું છું કયાંય સૂર્યનું પગલું મળે નહીં
આવી લચે છે આંખમાં સૂરજ ઊગ્યાની વેલ
રાત્રિઓ ઉદાસીની છતાં કયાં ઢળે નહીં
આવા બુરા દિવસ છે તમારા ગયા પછી
બોલ્યા કરુ ને અર્થ કશો નીકળે નહીં
ખોવાયાં છે આપણે કયાં,કેમ શોધશું?
અણસારનો દીવો કોઇ રસ્તે બળે નહીં.
રસ્તો રૂંધીને પાનખરોની તરસ ઊભી
લીલી ભીનાશ પાનમાં પાછી વળે નહીં.
ચીતરેલ વૃક્ષ જેવી મળી છે સભાનતા
ખરતું નથી કશું યે કે કંઇ પણ ફળે નહીં
સૌ પંખીઓ વળી ગયાં પોતાના નીડ ભણી
મારી ઉદાસ સાંજને માળો મળે નહીં
પથ્થરની મુર્તિ એટલા માટે મુકી હશે
કે કોઇ બંદગી એ કદી સાંભળે નહીં
— રમેશ પારેખ
કવિ એક ઢોંગી માણસ છે

તે પોતાના અભિનયમાં એટલો પાવરધો છે કે
તે પોતાની વેદનાને પણ બનાવટનાં વાઘાં પહેરાવે છે
અને એ વેદનામાંથી વાસ્ત્વિક પીડા અનુભવે છે.
*
હું કશું પણ નથી
અને હું કદી કંઇક બની પણ ન શકીશ
અને કંઇક બનવાની કલ્પના પણ કરી શકતો નથી
પરંતુ મારા માહ્યાલામાં વિશ્વનાં બધાંજ સ્વપનો તરવરે છે.
*
મારા વાળ ઉપર જ્યાં સુધી મંદ સમીર અનુભવું છું
અને પર્ણો પર આ સૂર્યને ઉજ્જવળ રીતે ચમકતો જોઉં છું
હું વધું કશું માંગીશ નહીં
ભાગ્ય મને વધૂ સારું શું અર્પી શકે છે?
જિવનની આવી અજ્ઞાત ક્ષણોને આહલાદક રીતે ગુજારી આપે
*
મારી પાંસે કોઇ મહત્વકાંક્ષા કે ઈચ્છાઓ નથી
કવિ થવાની પણ મારી ઈચ્છા નથી
એ મારી જિંદગીના એકલવાયા પણાનો એક માર્ગ છે
-ફર્નાંદો પાસો_ ગ્રીક કવિ
Wednesday, November 19, 2008
આરામ
ચદ્ર એ અમાસ ને કહ્યુ, "તુ આવ તો મને આરામ મલે"
પ્રુથવી એ પ્રભુ ને કહ્યુ, "માનવી ઉપાડ તો મને આરામ મલે"
માનવી એ માનવી ને કહ્યુ "તુ શાંત થા તો મને આરામ મલે".
હવે તો મારા શ્વાસ એ મૌત ને કહ્યુ "તુ આવ તો મને આરામ મલે"
-નીતા કોટેચા
માણસ ઉર્ફે
ઘટના એટલે લોહી, એટલે વહેવું એટલે ખૂટી જવાની ઘટના ઉર્ફે…
ખુલ્લી બારી જેવી આંખો ને આંખોમાં દિવસો ઊગે ને આથમતા;
દિવસો મતલબ વેઢા, મતલબ પંખી, મતલબ ઊડી જવાની ઘટના ઉર્ફે…
વજ્જરની છાતી ના પીગળે, આંસું જેવું પાંપણને કૈં અડકે તો પણ;
આંસુ, એમાં શૈશવ, એમાં કૂવો, એમાં કૂદી જવાની ઘટના ઉર્ફે…
પગમાંથી પગલું ફૂટે ને પગલાંમાંથી રસ્તાના કૈં રસ્તા ફૂટે;
રસ્તા અથવા ફૂલો અથવા પથ્થર અથવા ઊગી જવાની ઘટના ઉર્ફે…
ચાલો સૌ આ સંબંધોની વણજારોને બીજે રસ્તે વાળી દઈએ,
સંબંધો શમણાંનાં ઝુમ્મર, ઝુમ્મર યાને ફૂટી જવાની ઘટના ઉર્ફે…
છાતીમાં સૂરજ ઊગ્યાનો દવ સળગે ને સૂરજ તો એક પીળું ગૂમડું,
ગૂમડું પાકે, છાતી પાકે, મહેફિલમાંથી ઊઠી જવાની ઘટના ઉર્ફે…
મૂઠી ભરીને પડછાયાનાં ગામ વસેલાં ને પડછાયા હાલે ચાલે,
પડછાયા તો જાણે ચહેરા, ચહેરા જાણે ભૂલી જવાની ઘટના ઉર્ફે…
- નયન દેસાઈ
હૃદય ટેવાઇ જાયે છે
ગમે તેવું દુઃખી હો, પણ જીવન જીવાઇ જાયે છે.
હૃદયના દર્દની વાતો કદી છાની નથી રહેતી
હૃદય ગભરાય છે ત્યારે નયન ભીંજાઇ જાયે છે.
સમય બદલે તો બદલે, પણ પ્રણય રંગો નહીં બદલે
હૃદય રંગાઇ જાયે છે તો બસ રંગાઇ જાયે છે.
મુસીબતના દહાડા એ કસોટીના દહાડા છે.
છે પાણી કેટલું કોના મહીં જોવાઇ જાયે છે.
જીવન સારું જીગરની આહ થી ફૂંકી દઉં ‘ઘાયલ’
કદીક મારા ઉપર મને ય એવી ખાઇ જાયે છે.
- અમૃત ઘાયલ
સ્વજન-પ્રેમ-લાગણી
હોય અંધારાને પણ કોઈ સ્વજન
પ્રેમથી એણે મને કીધું ઇજન
તોય કાબુમાં રહ્યું આ મન
દરિયો ભલેને માને કે પાણી અપાર છે
એને ખબર નથી કે નદીનું ઉધાર છે
છાતીમાં સળગે ચિતા જેવું તો થઈ પણ શું શકે?
સાવ અળગા થઈ નિરખવાનું ઘણું મુશ્કેલ છે.
લાગણીનો ઢાળ એવો હોય છે
કે પછી અટકવાનું મુશ્કેલ છે
- મુકેશ જોષી
Monday, November 17, 2008
મેં તજી તારી તમન્ના તેનો આ અંજામ છે
કે હવે સાચે જ લાગે છે કે તારું કામ છે.
સ્ખલન બે ત્રણ પ્રસંગોમાં મને પણ છે કબૂલ,
કોણ જાણે કેમ આખી જિંદગી બદનામ છે.
એક વીતેલો પ્રસંગ પાછો ઉજવવો છે ખુદા!
એક પળ માટે વીતેલી જિંદગીનું કામ છે.
આપની સામે ભલે સોદો મફતમાં થઈ ગયો,
આમ જો પૂછો બહુ મોઘાં અમારાં દામ છે.
જિંદગીના રસને પીવામાં જલ્દી કરો ‘મરીઝ’,
એક તો ઓછી મદિરા છે, ને ગળતું જામ છે.
- મરીઝ
Sunday, November 16, 2008
મારી કને તો
મારા બધાયે શ્વાસ તો જાણે ફકીર છે.
ખાલી આ મારી બહારની હાલતને ના જુઓ,
મારી ભીતરનો આદમી કેવો અમીર છે !
એમાંય પણ દેખાય છે સૃષ્ટિ આખીય તે,
આખું ભલે ન હોય ફળ, એકાદ ચીર છે.
છે કોણ કે બેસી રહ્યું છે રોકી શ્વાસને,
ખળ ખળ નદીનું વ્હેણ જુઓ કેવું સ્થિર છે !
એમાં જુઓ વણતો રહું છું રંગ સૃષ્ટિના,
મારી ગઝલના પોતમાં મારો કબીર છે.
કેવી મઝાથી ઝબકી રહી વીજ આભમાં,
પોતે ખુદાના હાથમાં જાણે લકીર છે !
-હર્ષ બ્રહ્મભટ્ટ
ખુલ્લી કિતાબ છું.
ને હુ સમય ના હાથની ખુલ્લી કિતાબ છું.
એક યારની ગલી ,બીજી પરવરદિગારની;
ના ત્યાં સફળ હતો,ના અહીં કામિયાબ છું.
પૂછો ના કેમ સાંપડે ગઝલો તણો મિજાઝ;
ફૂલોની મ્હેક છું,અને જૂનો શરાબ છું.
રબ ની દુહાઇ ના દે એ નિગાહબાને-દીન ;
તુજથી વધારે સાફ છું,એહલે-શરાબ છું.
જીવ્યો છું જે મિજાજે,મરવાનો એ રુઆબે,
લાખો રિયાસતો નો બસ એક જ નવાબ છું.
_ ડો.ફિરદૌસ દેખૈયા
Saturday, November 15, 2008
તકદીર ખુદ ખુદાએ લખી પણ ગમી નથી,
સારું થયું કે કોઈ મનુજે લખી નથી.
કેવા શુકનમાં પર્વતે આપી હશે વિદાય,
નિજ ઘરથી નીકળી નદી પાછી વળી નથી.
શ્રદ્ધાનો હો વિષય તો પુરાવાની શી જરૂર?
કુરઆનમાં તો ક્યાંય પયમ્બરની સહી નથી.
ડૂબાડી દઈ શકું છું ગળાબૂડ સ્મિતને,
મારી કને તો અશ્રુઓની કંઈ કમી નથી.
મૃત્યુની ઠેસ વાગશે તો શું થશે ‘જલન’,
જીવનની ઠેસની હજુ કળ વળી નથી.
- જલન માતરી
Friday, November 14, 2008
સૂર્યોદયથી સૂર્યાસ્ત સુધી હાંફતી આ જિંદગી

કદીક મધ્યાહ્ને શ્વાસ લેવા મથતી આ જિંદગી
વસંતમાં વૈશાખી વાયરે બળબળતી આ જિંદગી
કદીક પાનખરે વસંત જેમ પાંગરતી આ જિંદગી
શબ્દોની આંટીઘૂંટીમાં શોરબકોર કરતી આ જિંદગી
કદીક ગુલ્મહોરની ડાળીએ ટહુકતી આ જિંદગી
મૂશળધાર વરસાદે ભીઁજાતી,તરસી આ જિંદગી
કદીક મૃગજળે પ્યાસ બૂઝવતી આ જિંદગી
કિનારે આવી મોજાં જેમ અટવાતી આ જિંદગી
કદીક મઝધારે મંઝિલને શોધતી આ જિંદગી
જિંદગી અને મોત વચ્ચે ઝઝુમતી આ જિંદગી
અંતિમ શ્વાસે જિંદગીને પામતી આ જિંદગી
-"પીન્કિ પાઠક"
નદીની રેતમાં રમતું નગર મળે ન મળે
નદીની રેતમાં રમતું નગર મળે ન મળે,
ફરી આ દ્રશ્ય સ્મૃતિપટ ઉપર મળે ન મળે.
ભરી લો શ્વાસમાં એની સુગંધનો દરિયો,
પછી આ માટીની ભીની અસર મળે ન મળે.
પરિચેતોને ધરાઈને જોઈ લેવા દો,
આ હસતા ચહેરા; આ મીઠી નજર મળે ન મળે.
ભરી લો આંખમાં રસ્તાઓ, બારીઓ, ભીંતો,
પછી આ શહેર, આ ગલીઓ, આ ઘર મળે ન મળે.
રડી લો આજ સંબંધોને વીંટળાઈ અહીં,
પછી કોઈને કોઈની કબર મળે ન મળે.
વળાવા આવ્યા છે એ ચ્હેરા ફરશે આંખોમાં,
ભલે સફરમાં કોઈ હમસફર મળે ન મળે.
વતનની ધૂળથી માથુ ભરી લઉં ‘આદિલ’,
અરે આ ધૂળ પછી ઉમ્રભર મળે ન મળે
- ‘આદિલ’ મન્સૂરી
Tuesday, October 14, 2008
પરખ દ્રશ્ય જોવાની ક્યારે હતી
સ્વયં નાવ તોફાની ક્યારે હતી
મને છોડી દેતા તને કષ્ટ શું
જણસ સાવ સોનાની ક્યારે હતી
નદી જેમ ઉંચેથી પટકાઉ પણ
જગા કોઇ મોભાની ક્યારે હતી
તમાશા બતાવે બધી બારીઓ
સડક એની પોતાની ક્યારે હતી
હતાં સાત પરદા થવા રૂબરુ
ગઝલ ચીજ કોઠાની ક્યારે હતી
-ચીનુ મોદી
Monday, October 13, 2008
ખૂબ અંદરબહાર જીવ્યો છું
ઘૂંટેઘૂંટે ચિકાર જીવ્યો છું
હું ય વરસ્યો છું ખૂબ જીવનમાં
હું ય બહુ ધોધમાર જીવ્યો છું
બાગ તો બાગ, સૂર્યની પેઠે-આગમાં પુરબહાર જીવ્યો
છુંઆમ ‘ઘાયલ’ હું અદનો શાયર,
પણસર્વથા શાનદાર જીવ્યો છું
-ઘાયલ
Thursday, February 28, 2008
ખુદા તારી કસોટીની પ્રથા સારી નથી હોતી
કે સારા હોય છે એની દશા સારી નથી હોતી
જગતમાં સર્વને કહેતા નહીં ફરો કે દુઆ કરજો
ઘણાં એવાય છે જેની દુઆ સારી નથી હોતી
ખુબી તો એ કે ડુબી જાવ તો લઇ જાય છે
કાંઠેતરો ત્યારે જ સાગરની હવા સારી નથી
કબરમાં જઇને રહેશો તો ફરિશ્તાઓ ઊભા કરશે
અહીં ‘બેફામ’ કોઇ પણ જગા સારી નથી હોતી
-‘બેફામ’
હુ ક્યા કહુ છુ આપની હા હોવી જોઇયે,
હુ ક્યા કહુ છુ આપની હા હોવી જોઇયે,—(2)
પન ના કહો છો એમા વ્યથા હોવી જોઇએ
પુરતો નથી નશીબનો આનંદ ઓ ખુદા,—(2)
મરજી મુજબની થોડી મજા હોવી જોઇએ.
એવી તો ભેદી રીતે મને માફ ના કરો,—(2)
હુ ખુદ કહી ઉઠુકે સજા હોવી જોઇએ.
મે એનો પ્રેમ ચહ્યો બહુ સાદી રીત થી,—(2)
નહોતી ખબર કે એમા કલા હોવી જોઇએ.
પ્રુથવી ની આ વિશાળતા એમજ નથી ‘મરીજ’,—(2)
એના મિલનની ક્યાક જગા હોવી જોઇએ
-મરીજ